กฎหมายจำนอง ต้องรู้ก่อนทำสัญญา

การจำนองอยู่ภายใต้ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งกำหนดเงื่อนไขที่ชัดเจนเพื่อความปลอดภัยของทั้งฝ่ายผู้กู้ยืมและผู้ให้กู้ยืม “กฎหมายจำนอง” เป็นบทบัญญัติใน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หมวด 3 ว่าด้วย “จำนอง” (มาตรา 702 – 756) ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับเกี่ยวกับการนำทรัพย์สินมาเป็นหลักประกันหนี้โดยไม่ต้องส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับจำนอง

โดยทรัพย์สินที่สามารถนำมาจำนองได้ เช่น บ้าน ที่ดิน คอนโด อาคารพาณิชย์ และอสังหาริมทรัพย์ที่มีเอกสารสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมาย

หลักเกณฑ์สำคัญ

• จำนอง คือ สัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่ง (ผู้จำนอง) ใช้ทรัพย์สินของตนเป็นประกันการชำระหนี้ โดยไม่ต้องส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับจำนอง
• มีเฉพาะอสังหาริมทรัพย์ และสังหาริมทรัพย์บางอย่างที่กฎหมายบัญญัติ จึงสามารถนำมาจำนองได้ ทรัพย์ที่นิยมจำนองคือ บ้าน ที่ดิน คอนโด โดยต้องมีเอกสารสิทธิ์ เช่น โฉนด (น.ส.4 จ.) หรือเอกสารรับรองการถือครองอื่นที่จดทะเบียนได้ เช่น รถยนต์ รถจักรยานยนต์
• การจำนองจะสมบูรณ์ได้ก็ต่อเมื่อจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดิน แม้จะทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรแล้ว แต่ถ้าไม่จดทะเบียน สัญญาจำนองจะไม่สมบูรณ์ตามกฎหมาย
• ถ้าลูกหนี้ผิดนัด ผู้รับจำนองมีสิทธิ์ฟ้องบังคับจำนองและขายทอดตลาดทรัพย์จำนองเพื่อนำเงินมาชำระหนี้ เป็นวิธีเดียวกับธนาคารดำเนินการหากไม่ชำระหนี้
• ลูกหนี้มีสิทธิ์ไถ่ถอนทรัพย์สินที่จำนองไว้ได้ทุกเมื่อ หากได้ชำระหนี้ครบถ้วน เมื่อผู้กู้ชำระหนี้หมด สามารถไปดำเนินการถอนจำนองที่สำนักงานที่ดิน เพื่อให้ทรัพย์กลับมาเป็นอิสระจากภาระจำนอง
• ผู้รับจำนองสามารถโอนสิทธิในสัญญาจำนองให้บุคคลอื่นได้ โดยต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อเจ้าหน้าที่ เป็นกรณีเช่น การโอนสินเชื่อไปยังธนาคารใหม่ (รีไฟแนนซ์) หรือโอนหนี้ไปยังผู้ให้กู้รายอื่น

สิทธิและหน้าที่ของคู่สัญญาจำนอง